|
 تئـــوری Z
تئوری حاصل از تعدیل ویژگی های مدیریت ژاپنی و آمریکائی
این یک واقعیت است که ژاپنی ها به نسبت استعداد و امکاناتی که دارند انسان های موفقی هستند. از این رو همواره در مدیریت جستجوی راهکار موفقیت آن ها مطرح بوده است. خصوصاً در این بین مدیران آمریکایی به طور زیرکانه ای علاقمند هستند تا روش مدیریت ژاپنی را بررسی و کشف کنند که ژاپنی ها چه کارهای متفاوتی انجام می دهند . چه عاملی ژاپنی ها را به سوی موفقیت رهنمون می سازد . آیا فرهنگ است ؟ محیط است ؟ مهارتها ی مدیریتی ؟ عقاید مردم ؟ و یا سخت کوشی بیش از اندازه ی آن ها نسبت به سایر ملل؟؟
یک نظریه مشهور در اوایل سال 1980 توسط ویلیام اوچی ارائه شد که شامل بررسی او بر روی ویژگی های سازمان ها به عنوان مبنایی برای مقایسه متمرکز بود . اوچی یک سری ویژگیها و خصوصیات روشنی را برای سازمانهای ژاپنی عنوان می کند . استخدام دائمی ، ارزیابی و ارتقاء تدریجی ، مکانیزم های کنترلی ضمنی ، تصمیم گیری های جمعی ، مسئولیت جمعی و نگرانی و وابستگی کل نگر برای همه کارکنان . از سوی دیگر خصوصیات ذاتی سازمانهای آمریکایی شامل استخدام موقتی (کوتاه مدت) ، ارزیابی و ارتقاء سریع ، مکانیزم های کنترلی مستقیم و صریح ، تصمیم گیری های فردی ، مسئوایت فردی و تفکر جزء نگرانه برای کارکنان می باشد.
با درک این واقعیت ها ویلیام اوچی مکتب جدید مدیریتی را در آمریکا به نام تئوری Z ارائه داد. او اعتقاد دارد که برخی از خصوصیات سازمان های ژاپنی می تواند به طور موفقیت آمیز در سازمانهای آمریکایی نسخه برداری شود.
تئوری Z در واقع یک ترکیب است که در حقیقت حاوی و شامل بهترین مفاهیم هر دو مکتب است که اهم آن ها به شرح زیر می باشد:
- تاکید بر مهارت های بین فردی و نیاز برای تعاملات گروهی
- تاکید بر تصمیم گیری جمعی اما مسئولیت های فردی
- تاکید بر روابط غیر رسمی و دموکراتیک برپایه اعتماد
- نگریستن به افراد به عنوان یک کل و نه به عنوان عوامل تولید
- با اینکه برنامه ریزی بسیار مورد توجه است اما شاخص های کمی به طور کلی مورد توجه قرار نمی گیرند.
به بیان ساده تر می توان این گونه بیان کرد که: ویلیام اوچی در بررسی برخی از سازمان های آمریکائی دید که این سازمان ها آگاهانه یا نا خودآگانه برخی از خصوصیات و ویژگی های سازمان های ژاپنی را بکار گرفته اند. وی این ترکیب را تلفیق کارآمد برای تئوری Z نام نهاد. و آن را ؛
***روایت آمریکائی شیوه ی مدیریت ژاپنی***
قلمداد کرد. اگر شیوه ی مدیریت آمریکائی را تئوری A و شیوه ی مدیریت ژاپنی را تئوری J بنامیم و از طریق ویژگی هایی که دارند آن ها را تعدیل نمائیم تئوری Z حاصل می شود.
|
تئـــــوری Z
ویـلیـــام اوچـــی
***روایت آمریکائی شیوه ی مدیریت ژاپنی***
***تئوری حاصل از تعدیل ویژگی های مدیریت ژاپنی و آمریکائی***
|
|
|
ژاپنی
) تئوری J)
|
آمریکایی
(تئوری A)
|
عوامل مقایسه
|
ردیف
|
|
|
|
مادام العمر
|
کوتاه مدت
|
استخدام
|
۱
|
|
|
به کلیات
|
به تخصص های جزئی
|
گرایش
|
۲
|
|
|
کم
|
زیاد
|
جابجائی و انتقال
|
۳
|
|
|
جمعی
|
فردی
|
مسئولیت
|
۴
|
|
|
نادر،
غیر رسمی وحتمی
|
متعدد،
رسمی
و مستقیم
|
ارزیابی ها
|
۵
|
|
|
بطنی و افقی
|
سریع و عملکردی
|
نوع ارتقاء
|
۶
|
|
|
توجه انسانی
به فرد
|
توجه ابزاری
به فرد
|
نوع نگاه به انسان
|
۷
|
|
|
|
|
كاركنان ژاپني اغلب زياد مايل نيستند كه طرح و برنامه هاي سطوح بالاي رهبري را به خاطر ترس از ايجاد تعارض رد كنند و لذا به شدت متقاعد مي شوند كه با گروه تصميم گير همخواني كنند.
در شركتهاي ژاپني غالب تصميمها در راس سازمان اتخاذ مي شود و سپس به ساير قسمتها تحميل مي گردد.
براي يك كارمند ژاپني بسيار اندوه بار خواهد بود كه چيزي برخلاف آنچه مدير ارشد وي در جايگاه بالاتري مي داند، اظهار كند.
يك كارمند ساده ژاپني در مقابل مدير خود نمي ايستد و با او رودررو مخالفت نمي كند.
يكي از چشم اندازهاي منفي مديريت ژاپني نظام استخدامي آن است.
ارتقاي مبتني بر ارشديت در سازمانهاي ژاپني قبل از هرچيز به رشد نسل جديد كاركنان كم تعهد منجر شده است.
ژاپني هاي جواني كه اجدادشان مشتاقانه 12 ساعت در روز كار مي كردند امروز به دنبال مشاغلي هستند كه ساعات كار كوتاهتر داشته باشند.
مديريت ژاپني اكنون مي رود كه به طور موشكافانه مورد انتقاد قرار گيرد.
محقق : حسين شكرريز
|
ورزش
دین و مذهب
