۲/ خداوند کریم از سیر انسان به صیرورت یاد کرده است و صیرورت یعنى تحول و شدن از نوعى به نوع دیگر و از منلى به منزل دیگر و از مرحلهاى به مرحله دیگر تکامل یافتن است. امّا خداوند متعال با لحنهاى گوناگونى غایت این صیرورت را بیان مىفرماید:
۱-۲/ گاهى صیرورت را به سوى «ضمیر غایب» مطرح مىکند، (مائده/۱۸، غافر/۲۳، شورى/۱۵، تغابن/۳) گرچه این ضمیر به الله بر مىگردد، امّا چون الله به عنوان اسم ظاهر و تعینى از تعینات الهى است صیرورتى فراتر از آن هم یافت مىشود که به چهره ضمیر غیبت در مىآید.
۲-۲/ گاهى غایت صیرورت از چهره غیبت فراتر مىرود و به صورت خطاب جلوه مىکند وَ إِلَیْکَ اَلْمَصِیرُ{w32-34w}{I2:285I}*/}، (ممتحنه/۴، بقره/۲۸۵) در این مرحله صیرورت نه به سمت اوست و نه به طرف ضمیر غایب بلکه خطاب «به سوى تو» است.
۳-۲/ دسته سوم غایت صیرورت را به صورت «به سوى ما» مطرح مىکند، (ق/۴۳) وقتى خداوند به صورت جمع از کلمه «ما» استفاده مىکند یعنى من با همه اسماء و صفات خود غایت صیرورت شمایم.
۴-۲/ گاهى نیز غایت صیرورت به صورت ضمیر متکلم وحده است مىفرماید: «صیرورت شما به سوى من است»، (لقمان/۱۴، حج/۴۸). گرچه هر یک از این مراحل کمال است و صیرورت به سوى خداوند است امّا هر مرتبهاى نسبت به مرتبه قبلى کمال برتر است تا به آن برترین مرحله که نهایت ظرفیت انسانى را فراهم مىآورد و براى شهود مبدء و منتهاى هستى انسان را به قله شهود مىکشاند. ولى در هر صورت غایت صیرورت انسان اوست.
۳/ خداوند متعال منتهاى صیرورت و هجرت انسان را با عنوان «خلیفة اللهى» نیز یاد کرده است، (بقره/۳۰) یعنى انسان در حرکت خود هنگامى به مقصد نهایى بار مىیابد که مظهر اسماء حسناى الهى شده باشد و این همان مرتبه خلیفة اللهى است که تنها انسان در میان موجودات عالم هستى شایستگى آن را پیدا کرده است.
۴/ تنها زمانى امکان دارد که آدمى به مبدء غایى حقیقى خود نایل شود که همه اعمال، رفتار، حالتها، عقاید، افکار و اوصافش براى خداوند متعال باشد و جز او هیچ چیز درک نداشته باشد همچون حضرت ابراهیم(ع) که فرمود: إِنَّ صَلاتِی وَ نُسُکِی وَ مَحْیایَ وَ مَماتِی لِلَّهِ رَبِّ اَلْعالَمِینَ{w2-12w}{I6:162I}/}، (انعام/۱۶۲).
از این رو، تنها تکلیف محورى و حقیقى انسان در عالم هستى آن است که بکوشد با شناخت راه و هدف خود را از آلودگىها، گناهان و تعلقات برهاند و تنها رنگ خدایى به خود بگیرد تا بتواند به مقام مظهر اسماى الهى باریافته و در منتهاى صیرورت خویش شاهد وجه خداوند متعال باشد. {Sدانى که چیست دولت؟ دیدار یار دیدن# در کوى او گدایى بر خسروى گزیدنS} (حافظ شیرازى) توصیه مىکنیم در این باب ج ۱۴ تفسیر موضوعى قرآن کریم حضرت آیةالله جوادى آملى را تهیه و مطالعه فرمایید: صورت و سیرت انسان در قرآن، اسراء، قم، زمستان ۱۳۷۹، چاپ اوّل.






ورزش







